بۆسماچیگەری: ئفسانەکان و ڕاستییەکان لێکۆڵینەوەیەکی ورد و سەرچاوەبەستە لەسەر بزووتنەوەی بەسمەچی لە ناوەڕاستی ئاسیا کە مشتومڕی لەسەرە. نووسەر لوقمان بۆیەماتۆڤ ڕەخنە لە مێژوونووسینی سۆڤیەتی و سادەکردنەوەکانی دواتر دەگرێت، و نیشانی دەدات کە بۆچی ئەم بابەتە پێویستی بە توێژینەوەی زیاتر، سەرچاوەی زیاتر و ئایدۆلۆژیای کەمتر هەیە.
نووسەر: لوقمان بۆیەماتۆڤ (Luqmon Boimatov)
ناو: Босмачигӣ: Ҳадсҳо ва воқеъиятҳо (بۆسماچیگەری: ئەفسانەکان و ڕاستییەکان)
تەرکیز: بزووتنەوەی بەسمەچی، مێژوونووسی، ئایدۆلۆژیا بەرامبەر سەرچاوەکان
زمان: تاجیکی (بە ڕێنووسی کیریلی)
شوێن/ساڵی چاپ: لینشۆپینگ (Linköping)، ٢٠٢٤
بۆ دەەیان ساڵ، “بۆسماچی” (basmachi) وەک دەستەواژەیەکی بارگاوی بەکارهاتووە – هەندێک جار وەک هاوواتای “جەردەکان” و هەندێک جاریش وەک “جەنگاوەرانی ڕێگەی ئازادی”. لە پەڕتووکی بۆسماچیگەری: ئەفسانەکان و ڕاستییەکان (Bosmachigӣ: Ҳадсҳо ва воқеъиятҳо)، لوقمان بۆیەماتۆڤ لەوە دەکۆڵێتەوە کە چۆن ئەم گێڕانەوانە شێوەگیراون، چ تێگەیشتنێک دووبارە بؤتەوە، و چی لە ڕاستیدا بە سەرچاوە مێژووییەکان دەسەلمێنرێت.
دەقەکە ئاماژە بەوە دەکات کە چۆن ئایدۆلۆژیای سۆڤیەتی کاریگەری لەسەر لێکدانەوەکانی بزووتنەوەکە داناوە، بەڵام باس لەوەش دەکات کە بۆچی سادەکردنەوە نوێیەکان لەوانەیە بە هەمان اندازە چەواشەکەر بن. لە نێوان بابەتەکانی تردا، باس لە پاڵنەرە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکانی بزووتنەوەکە، ڕۆڵی ئەکتەرە دەرەکییەکان، و گرژی نێوان بزووتنەوەیەکی بەرگری ناوخۆیی و توندوتیژی دەرفەتخوازانە دەکات. ئەنجامەکە شیکارییەکی وردە کە داوای کارێکی ڕێبازییانە دەکات: جیاکردنەوەی پوڕوپاگەندە لە بەڵگەی سەلمێنراو و بونیادنانی مێژوونووسییەکی سەربەخۆتر و زانستییانەی سەقامگیرتر.